Over koersplannen en energie aanwakkeren


Scholen maken schoolplannen. De stichtingen waaronder zij ressorteren maken koersplannen, instellingsplannen of strategische beleidsplannen. What’s in a name?
Mijn stichting, Optimus Primair Onderwijs, is ook druk doende met het maken van een koersplan voor de komende jaren.

Het proces is gestart bij de kinderen en hun ouders. Wat verwachten zij van school, nu en in de toekomst, wat hebben kinderen nodig van school, en van hun leraren? Mooie vragen waar ook duidelijke antwoorden op komen. Bijzonder merkbaar aanwezig hierbij zijn energie en betrokkenheid. Dezelfde sessies vinden ook plaats met leraren. Ook daar bruist de energie, de betrokkenheid. Prachtig om de wijsheid van onderwijscollega’s te kunnen zien, hun optimisme, hun kennis. De directeuren hebben in sessies ook gekoerst op de toekomst, over wat kinderen nodig hebben, over wat leraren nodig hebben, over wat de samenleving verwacht en nodig heeft van onderwijs. Ook hier weer bruisende energie, drive en enthousiasme.

Bij de koersactiviteiten worden ook externe gasten uit onderwijs, bedrijfsleven, overheid en andere sectoren uitgenodigd. Zij voegen met hun feedback weer nieuwe dimensies toe. En uiteindelijk wordt een koersdocument gemaakt dat op 5 oktober gepresenteerd wordt. Geen klassiek plan, met SMART doelen en marsroutes. Maar een document dat een houvast biedt voor collectieve ambitie, of liever… een document dat stimulans biedt voor de onderwijs- en organisatieontwikkeling van de komende jaren. Wellicht ook een document met een aantal vuistregels voor ontwikkelen en leren en een aantal geprioriteerde beleidsterreinen, zoals het verder groeien van het menselijk kapitaal van Optimus en haar lerend vermogen.

Waar het denk ik om moet gaan is dat in de praktijk de energie voor ontwikkelen en verbeteren vrij kan komen bij de mensen die elke dag in onze organisatie werken. Dat ze kunnen en durven experimenteren, dat ervaringen en kennis gedeeld worden tijdens ontmoetingen. En vooral dat ze verder kunnen bouwen aan hun eigen praktijk, aansluitend bij de behoeften van de kinderen en de samenleving. En bouwen mag met veel plezier, humor en relativering gepaard gaan. Ook dat geeft energie.
Dit alles vraagt zeker ook van bestuurders en management om diepe reflectie t.a.v. in het verleden gehanteerde aanpakken voor organisatieontwikkeling en eigen mentale modellen. En om toepassing van nieuwe inzichten, zoals werken met het progress principle van Harvard hoogleraar Teresa Amabile die ondermeer laat zien dat in werk één factor cruciaal is: vooruitgang boeken in betekenisvol werk. Ik denk persoonlijk nog veel te kunnen en mogen leren van en met leraren, directeuren, collega-bestuurders en andere betrokkenen. Ervaringen delen over wat werkt, hoe scheppende energie nog meer aangewakkerd kan worden en hoe ontwikkelingen ook duurzaam in de onderwijskwaliteit geborgd kunnen worden.

Over de auteur

Harrie van de Ven (1958, Helmond) is zijn loopbaan lang werkzaam in het onderwijs. Hij startte ooit als leraar op de basisschool. Harrie studeerde Pedagogiek en Onderwijskunde. Na een periode in de basisschool werkte hij ondermeer als procesmanager Weer Samen Naar School, Consultant en Trainer, directeur Magistrum, directeur Fontys Hogeschool Kind en Educatie, waarin ondermeer de 5 Fontyspabo’s zijn ondergebracht. Sinds september 2015 werkt Harrie weer in het basisonderwijs als bestuursvoorzitter van Optimus Primair Onderwijs. Circa elke twee weken is de nieuwe blogpost ook te volgen op Twitter.

Deel dit artikel